Kodeki Bluetooth SBC, AAC, aptX i LDAC: czym się różnią i czy słychać różnicę?

​Kodeki Bluetooth różnią się przepływnością, sposobem kompresji i obsługą w telefonach. SBC przesyła do około 345 kb/s, aptX 352-384 kb/s, aptX HD 576 kb/s, a LDAC do 990 kb/s. Różnica bywa słyszalna przy dobrych słuchawkach, plikach wysokiej jakości i cichym otoczeniu, ale często jest subtelna.

Czym jest kodek Bluetooth i po co jest potrzebny?

Kodek Bluetooth to algorytm, który kompresuje dźwięk w telefonie i dekoduje go w słuchawkach lub głośniku. Kompresja jest konieczna, bo nieskompresowany dźwięk w jakości CD, czyli 16 bitów i 44,1 kHz, wymaga około 1411 kb/s. Klasyczny profil A2DP nie przenosi stabilnie takiego strumienia. Kodek decyduje więc, ile informacji o dźwięku zostanie utraconych po drodze.

Profil A2DP wymaga obsługi SBC jako kodeka obowiązkowego. AAC jest kodekiem opcjonalnym przewidzianym w specyfikacji, a aptX i LDAC to rozwiązania firmowe, odpowiednio Qualcomma i Sony. Kodek zostanie użyty tylko wtedy, gdy obsługują go oba urządzenia. Jeśli słuchawki mają LDAC, a telefon nie, połączenie automatycznie wróci do SBC lub AAC.

Wszystkie popularne kodeki Bluetooth są stratne, z wyjątkiem wybranych trybów aptX Lossless. Oznacza to, że część danych jest bezpowrotnie usuwana, zwykle tych najmniej istotnych dla ludzkiego słuchu. Jakość końcowa zależy jednak nie tylko od przepływności, ale też od implementacji enkodera w danym telefonie.

Jak wypadają SBC, AAC, aptX i LDAC w porównaniu?

Najwyższą przepływność spośród popularnych kodeków ma LDAC, a najniższą zwykle SBC i AAC. Wyższa przepływność nie zawsze oznacza lepszy dźwięk, bo AAC stosuje wydajniejszą kompresję psychoakustyczną niż SBC. Poniższa tabela zestawia najważniejsze parametry.

LDAC domyślnie przełącza przepływność między 330, 660 i 990 kb/s zależnie od jakości połączenia. Tryb 990 kb/s wymaga bardzo dobrych warunków radiowych i bywa niestabilny w zatłoczonym otoczeniu. Rodzinę kodeków Qualcomma, w tym aptX Lossless sięgający około 1,2 Mb/s.

Które kodeki obsługuje iPhone, a które Android?

iPhone przesyła dźwięk do słuchawek Bluetooth przez AAC lub SBC i nie obsługuje aptX ani LDAC. Apple dopracowało enkoder AAC, dlatego na iPhonie AAC jest najlepszym wyborem. Słuchawki z LDAC lub aptX połączone z iPhonem i tak skorzystają z AAC albo SBC. Dla użytkownika iPhone'a kluczowa jest więc obsługa AAC po stronie słuchawek.

Android od wersji 8.0 zawiera LDAC w kodzie systemu, a obsługa aptX zależy od producenta telefonu i układu. Jakość AAC na Androidzie bywa nierówna, bo zależy od implementacji enkodera. W ustawieniach programisty można sprawdzić aktywny kodek i ręcznie wybrać przepływność LDAC. Przy doborze słuchawek warto kierować się tym, co obsługuje własny telefon:

• iPhone: słuchawki z AAC, kodeki aptX i LDAC nie dadzą żadnej korzyści.
• Android z układem Snapdragon: aptX, aptX HD lub aptX Adaptive, często także LDAC.
• Android z innym układem: najczęściej LDAC i AAC, rzadziej aptX.
• Laptop z Windows: zwykle SBC lub AAC, zależnie od wersji systemu i sterownika.

Szeroki wybór modeli z opisanymi kodekami ułatwia dopasowanie sprzętu do telefonu bez zgadywania. W sklepach ze sprzętem mobilnym warto filtrować słuchawki i głośniki najpierw pod kątem obsługiwanych kodeków. Wygląd i cenę lepiej porównywać dopiero w drugim kroku. Ta kolejność pozwala uniknąć zakupu modelu z LDAC do iPhone'a, który z tego kodeka nie skorzysta.

Czy różnicę między kodekami naprawdę słychać?

Różnicę między kodekami da się czasem usłyszeć, ale zwykle jest mniejsza, niż sugerują liczby w tabeli. Najłatwiej odróżnić SBC w trybie niskiej jakości od LDAC 990 kb/s na wymagającym materiale, np. z talerzami perkusji. Różnice między AAC, aptX a LDAC 660 kb/s są dla wielu słuchaczy trudne do wychwycenia w teście ślepym. Rzetelny test wymaga wyrównania głośności i nieznajomości aktywnego kodeka.

Na słyszalność różnicy wpływa kilka czynników niezależnych od kodeka:

1. Jakość źródła: plik MP3 128 kb/s nie zyska na przesyłaniu przez LDAC 990 kb/s.
2. Słuchawki: przetworniki, strojenie i szczelność dopasowania mają większy wpływ niż kodek.
3. Otoczenie: hałas ulicy czy komunikacji maskuje drobne artefakty kompresji.
4. Słuch: wrażliwość na wysokie częstotliwości maleje z wiekiem, często powyżej 15-16 kHz.
5. Stabilność połączenia: zrywanie się wysokiej przepływności bywa bardziej słyszalne niż sama kompresja.

W głośnikach przenośnych różnice kodeków są jeszcze mniej istotne. Mały głośnik ma ograniczone pasmo przenoszenia i gra w pomieszczeniu z odbiciami. Ważniejsze od kodeka są tam moc, konstrukcja obudowy i jakość przetwornika niskotonowego.

LC3 i LE Audio: nowy kodek w Bluetooth

LC3 to kodek opracowany przez Fraunhofer IIS i Ericsson, domyślny dla LE Audio. Według materiałów Bluetooth SIG LC3 daje lepszą jakość niż SBC nawet przy przepływności niższej o 50%. Dzięki temu słuchawki mogą zużywać mniej energii przy podobnym brzmieniu. LE Audio umożliwia też transmisję Auracast, czyli jeden strumień dla wielu odbiorników.

Ograniczeniem LC3 jest na razie dostępność. Kodek wymaga obsługi LE Audio zarówno w telefonie, jak i w słuchawkach, a wsparcie wciąż jest nierówne między producentami. LC3 nie zastąpi szybko SBC i AAC, które pozostaną w użyciu przez lata.

Najczęściej zadawane pytania

Czy LDAC działa na iPhonie?

Nie, iPhone nie obsługuje LDAC ani żadnej odmiany aptX. Apple przesyła dźwięk do słuchawek Bluetooth wyłącznie przez AAC lub SBC. Słuchawki z LDAC połączone z iPhonem działają poprawnie, ale korzystają z AAC, jeśli go obsługują, albo z SBC. Dla użytkownika iPhone'a obsługa LDAC nie jest więc argumentem przy zakupie.

Jak sprawdzić, jakiego kodeka używają słuchawki na Androidzie?

Aktywny kodek na Androidzie można sprawdzić w opcjach programisty, w pozycji "Kodek audio Bluetooth". Opcje programisty włącza się, stukając siedem razy w numer kompilacji w informacjach o telefonie. Niektóre nakładki producentów pokazują kodek także w ustawieniach połączonego urządzenia. Zmiana ustawienia dotyczy tylko bieżącego połączenia i może wrócić do domyślnej po ponownym sparowaniu.

Czy aptX jest lepszy od AAC?

aptX nie jest jednoznacznie lepszy od AAC, choć ma wyższą przepływność, 352 lub 384 kb/s. AAC stosuje wydajniejszą kompresję psychoakustyczną, więc przy niższej przepływności może brzmieć porównywalnie. Na Androidzie jakość AAC zależy od implementacji enkodera i bywa słabsza niż na iPhonie. W praktyce wybór zależy od tego, co obsługuje dany telefon.

Czy LDAC skraca czas pracy słuchawek?

Tak, LDAC w trybie 990 kb/s zwykle zużywa więcej energii niż SBC czy AAC. Słuchawki muszą odebrać i zdekodować znacznie więcej danych, co obciąża układ i akumulator. Skala różnicy zależy od konkretnego modelu i bywa podawana przez producentów w specyfikacji. Jeśli priorytetem jest czas pracy, warto ustawić LDAC w trybie 660 kb/s lub adaptacyjnym.

Co warto zapamiętać?

• SBC jest obowiązkowy w A2DP, a AAC, aptX i LDAC są opcjonalne i wymagają obsługi po obu stronach.
• iPhone korzysta tylko z AAC i SBC, więc aptX i LDAC nie dają na nim korzyści.
• LDAC oferuje do 990 kb/s, ale tryb ten wymaga bardzo dobrego połączenia.
• Słyszalność różnic zależy od źródła, słuchawek, otoczenia i słuchu, a nie tylko od kodeka.
• LC3 z LE Audio daje dobrą jakość przy niższej przepływności, ale jego obsługa wciąż się upowszechnia.